سخن خواجۀ شیراز و زبان گفتار هراتیان
در اواخرسدۀ نهم و دهم، سرایندگان، آهنگسازان و شعردوستان هرات آنقدر اشعار لسان الغیب، حافظ شیرازی را، که بار نخست در همین شهر اورا لسان الغیب خواندند، می سرودند، می نوشتند و ورد زبان داشتند که نسخه های گوناگونی از دیوان حافظ نگاشته شد و تفاوتهای آشکار میان نسخه های مختلف اشعار او به وجود […]
پسوند تشبیهی واری – مختصری در زبان گفتار
مقالات و مطالب در باب پسوند تشبیهی وار آنقدر فراوان است که نیازی به ذکر مجدّد در این مقال نیست و می توانیم به آسانی در سایتهای جست و جوگر به آن دسترس (دسترسی) داشته باشیم. در سطور زیر مختصری در باب پسوند تشبیهی «واری» در زبان گفتار هرات تقدیم می شود با بیان این […]
میراث زبانی بلخ، در مورد لهجهء بلخ و دریافت بهتر سخن مولانا
محمد کاظم کاظمی با مطالعۀ این کتاب حقایق بسیاری در مورد زبان شعر مولانا روشن میشود. درمییابیم که این شاعر بزرگ فارسی به سبب خاستگاه پدری او که بلخ بوده است، تا حدود زیادی وامدار زبان گفتاری این منطقه است است. همچنین دانسته میشود که مولانا چقدر به زبان مردم عنایت داشته اصطلاحات، ضربالمثلها و […]
دوستی خاندان پیامبر در مشرق اسلامی
مردمان مشرق اسلامى، از بخارا تا سراسر خراسان بزرگ و افغانستان، از همان آغاز به خاندان و دودمان نبوت، ارادت و احترام خاصى داشتهاند. همزمان با تشرف مردمان این سرزمینها به آیین برگزیدۀ اسلام، گروههاى کثیرى از علویان و احفاد پیامبر بزرگوار به سرزمینهاى بخارا، سمرقند، خوارزم، ترمذ، بلخ، قندز، هرات و غزنین آمده رحل […]
نتیجۀ دولت – نگاهى به کتاب نتیجه الدوله و برخی اختراعات مهمّ در خراسان سدۀ نهم
« حمداً لمن انعم علینا زواهر جواهر المبدعات الّتى لم یظفر علیها السّابقون و الهمنا بدایع غرایب المخترعات الّتى فى خزاین القدس ممّا لن یأتى به اللّاحقون… …والصّلوه والسّلام على صاحب المقام المحمود… و آله و عترته الطّیبین الطّاهرین المقرّبین الواصلین مُحِبّیهم الى دار الخلود» عبارت بالا آغازگر کتابى است، در بر گیرندۀ مجموعه یى […]
شاهنامه و هرات
مهر شاهنامه در دل هرات اینکه دانش امروز به ما امکان مشاهدۀ مستقیم و با خبری از سیارات خیال انگیز را می دهد، به جای خویش، ولی ما وضع ارتباطات قلمرو خود، یعنی قلمرو زبان فارسی را در یک مقایسۀ سریع میان هفتصد سال پیش، بیست سال پیش و امروز ببینیم: امروز در یک آن […]
پیوند سید جمال الدین با افغانستان
سخنرانی آصف فکرت درگردهمایی جهانی سید جمال الدین افغانی در تهران- با تشکر از کارکنان محترم سایت راسخون که با نشر این مقاله دسترسی به آن را پس از ۱۷ سال میسر ساختند- نویسنده: محمد آصف فکرت چون از غرب- از راه غزنی- به کابل وارد شوید، یکی از نخستین بناهای با شکوهی که توجه شما را به خود می کشاند، […]
خراسان بزرگ و دوستی خاندان پیامبر
دوستان اهل بیت در مشرق اسلامى در اردبیهشت ماه ۱۳۹۰ برابر اپریل ۲۰۱۱ در سفری به باختر این سرزمین، دیدارهای سودمند چون قند مکرر با دوست دیرین، سخنور و ادیب بزرگ روزگار ما جناب استاد واصف باختری میسربود. این دیدار که به تخمین استاد پس از سی سال میسر می شد، برای نگارنده یاد آور روزگار […]
گفتار بلخ در کلیات شمس ـ۶ـ لهجهء بلخ و دریافت بهتر سخن مولانا
در تحقیق این بخش از نسخۀ مؤرخۀ ۶۷۷ هجری قمری استفاده شده و ارجاعات بر اساس نسخۀ عکسی چاپ تهران است آبدست وضو در گل تیره یقین هم آب هست لیک زان آبت نشاید آبدست (صـ ۲۳۳) آب زیر کاه کنایه از شخص زرنگ یا آنکه به ظاهر آرام و سربزیر است اما در نهان فتنه […]
حافظ به گفتۀ حافظ
معرفی کتاب نام کتاب: حافظ به گفتۀ حافظ – یک شناخت منطقی مؤلّف: دکتر محمد استعلامی ناشر: انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۸۶، ۲۰۰ ص از مقدّمۀ کتاب درمی یابیم که مؤلّف دانشمند، پیش از این، درس حافظ را با هدف آموزش تمام غزلهای خواجه، نگاشته است و هدف از تألیف کتاب حاضر، عنایت به نیاز خوانندگانی بوده است که خواستار […]