از هرات تا ارومچی

هراتیان در ارومچی- هشتصد سال پیش ! فصلی در گونه ای از مهاجرت است؛ البته مهاجرت هم مانند دیگر امور انواع  مختلف دارد؛ مثلاًََ: نیست در شهرنگاری که دل ما ببرد بختم ار یار شود رختم از اینجا ببرد این یکی از دلایل مهاجرت است، و اگر از رمز و کنایۀ بیت بگذریم و آن […]

با پروفیسور فضل الله رضا (۱)

تقدیم به جوانان دانش دوست پرتوی از اندیشۀ یک استاد دانشمند نصیحت گوش کن جانا که از جان دوستتر دارند جوانـان ســـــعادتمــــند، پنــــد پیـــــر دانـــــا را قسمت نخست آن روزها که  آهنگ خروج از خراسان  داشتم، دریافتم که یکی از دانشمندان بزرگ خاورزمین  در کانادا و از حسن اتفاق در پایتخت کشور، شهر اتاوا  زندگی می کند. با نام […]

با پروفیسور فضل الله رضا (۲)

تقدیم به جوانان دانش دوست پرتوی از اندیشۀ یک استاد دانشمند نصیحت گوش کن جانا که از جان دوستتر دارند جوانـان ســـــعادتمــــند، پنــــد پیـــــر دانـــــا را قمست دوم [ایجاز فروتنانه در اشاره به خدمات خویش] …ده سال پیش از انقلاب اسلامی فرصت کوتاهی نصیب نگارنده شد که نوسازی دانشگاهی را در ایران پیاده کند. در حدود امکان، […]

یاد امیر علیشیر نوایی در بدایع الوقایع

وزیر با فرهنگ و امیر با تدبیر روانشاد استا د علی اصغر حکمت در کتاب جامی، در ارزش خدمات امیر علیشیر نوایی (۸۴۴-۹۰۶هـ.قـ.) می نویسد: رواج بازار علم و ادب در آخر قرن نهم و بروز آثار بزرگ ادبی، که در آن میان آثار قلمی جامی ستارۀ فروزان آن آسمان است، بیشترمرهون وجود آن امیر […]

غزنه با شیراز دارد ربط های معنوی

خلیلی و سخنوران ایران گزاف نیست که بگوییم هیچ شاعر وسخنور، و در کُلّ هیچ شهروند بیرون از مرزهای سیاسی، به اندازۀ استاد خلیل الله خلیلی مورد استقبال، توجه و گرامیداشت شاعران و ادیبان زبردست ایرانی نبوده است. در این یادداشت کوتاه، نگاهی مختصر داریم بر پیوندهای  فرهنگی میان روانشاد استاد خلیل الله خلیلی ملک الشعراء […]

با استاد حبیبی

یادی از استاد عبدالحیّ  حبــیــبی * * * روزی که رسد اذا السّماء انفطرت واندم که شــود اذا النجوم انکـدرت من دامن تو بگیـــرم اندر سـُــئـِلـَت گویم صنـــما بـِـا َیّ ِ ذنب ٍ قـُتـِلــَت این رباعی را از آخرین نشست علمی به ریاست استاد عبدالحی حبیبی به یاد دارم. تلفـّظ ِ شمرده شمرده، صحیح و روشن […]

شیخ بهائی و هرات

ستایش هرات سدۀ ۱۰ هجری/۱۶ مسیحی شیخ بهاؤ الدین محمد بهائی عاملی معروف به شیخ بهائی (متوفی ۱۰۳۰هجری) از دانشمندان بزرگ  عصر خویش است. او در اصل از جبل عامل لبنان بود و در نوجوانی با پدر خویش شیخ عبد الصمد حارثی عاملی به خراسان آمد. جوانی را در هرات گذرانید و در مدرسۀ میرزا درس […]

چهاردهمین مجلد دائره المعارف بزرگ اسلام

چنین کنند بزرگان چو کرد باید کار بر رویۀ (صفحۀ)  نخست کاتبان، گپی خوش خواندم. خبر انتشار چهاردهمین مجلد دائره المعارف بزرگ اسلام. انتشار این خبر شادمانم ساخت و در همین حال خاطراتی از دوران خدمت در مرکز آن دائره المعارف به یادم آمد که فشرده و کوتاه بر امواج نور نگاشتم. امید که خوانندگان را ملال […]

بیدل و نسخه شناسی

نسخه نویسی بیدل بیشتر دوستان در حلقۀ کاتبان نسخه شناسند، یا در کار نسخه شناسی  سرگرم پژوهش  و یا دوستدار نسخ  و کتب خطی اند. بسا که به نسخۀ خطّیی  برخورده ایم که خوشمان آمده و خواسته ایم نسخه یی از آن برای خود تهیه کنیم.  با اجازۀ مالک نسخه یا همینگونه بی گذرنامه به رونویسی نسخه پرداخته ایم و […]

ماجراهای شگفت انگیز پاتنجر در افغانستان

THE AFGHAN CONNECTION By George Pottinger, Scottish Academic Press, Belfast, 1983. ترجمۀ محمد آصف فکرت مرکز خراسان شناسی، آستان قدس مشهد،۱۳۷۹ در دسمبر ۱۸۴۲(۱۲۵۸ق) لرد النبوروLord Ellenborough، فرماندار کلّ هند، بر کرانۀ رود سوتلج Sutlej در فیروزپور، ضیافت باشکوهی برپا نمود که عظمت  نیروهای لشکری و کشوری( عسکری و ملکی) بریتانیا  را نشان می داد. فرماندار کل و همراهانش […]